Κι όμως, οι πέτρες της Τήνου είναι παλαιότερες και από τους ανθρώπους. Έρχονται από τις απαρχές του Αιγαίου, μπορεί και από ένα άλλο σημείο του σύμπαντος, συνιστώντας κυριολεκτικά “αρχεία” της γένεσης του κόσμου, που με επιστημονικούς όρους καταγράφουν την τάση του σύμπαντος προς την κατάσταση αδράνειας. Όπου κι αν τις συναντήσουμε, φέρουν μαζί τους ένα πανάρχαιο μυστήριο και μια ακατανόητη δύναμη που τις συνδέει αξεδιάλυτα με τη ζωή (και τη «μετα-ζωή») της νήσου. Ο Γάλος συγγραφέας, ποιητής και ανθρωπολόγος Roger Caillois περιέγραψε κάποτε αυτήν την ανθεκτική και επίμονη σχέση ως Γραφή της πέτρας (L’écriture des pierre), που προσδίδει στις πέτρες τον χαρακτήρα ενός ανώνυμου και ατελούς φυσικού ποιήματος.
“Ο ανθρώπινος πολιτισμός … δεν διαφέρει από τις λάβες και τα μάγματα, τα οποία ως αυτο-οργανωμένοι ιμάντες μεταφοράς κινούν την τεκτονική των πλακών και επί χιλιετίες δημιούργησαν όλα τα γεωλογικά χαρακτηριστικά που επηρέασαν την ανθρώπινη ιστορία”.
Manuel De Landa, Χίλια χρόνια μη γραμμικής ιστορίας, Zone Books, 1997 (Κριτική, 2002)
