του Χάρη Κουτελάκη
Οι Αβγές ή Αυγές της Τήνου
Ήταν σούρουπο όταν με τα πόδια από το Σμόβολο έφτασα κοντά στον χείμαρρο που χωρίζει στα δύο την περιοχή Αβγές ή Αυγές (η γραφή είναι αμφίβολη) από την Γύρ’λα. Κουρασμένος κάθισα σε έναν βράχο και έβλεπα κάποιον χωρικό που σκάλιζε ένα μικρό Λιβάδι λίγο πιο πέρα.
Μια φωνή σαν του τελάλη ακουγόταν ψηλά από τον Τριαντάρο να αντιλαλεί καθαρά:
Γιάννηηηηη, ε Γιάννηηηηη.
Και μια απάντηση που έβγαινε μόλις και μετά βίας από το στόμα του χωρικού που σκάλιζε και δεν έφτανε ούτε μέχρι σε εμένα, με σκανδάλισε !
Ε, είπα!!
Τούτο έγινε αρκετές φορές ώστε αναγκάστηκα να τον ρωτήσω:
Καλά, άνθρωπέ μου, δεν φωνάζεις κι εσύ πιο δυνατά να σε ακούσει;
Δεν πειράζει, μου απαντά, ο πατέρας μου είναι, και είναι και κουφός! Ελόγου σου ποιός είσαι; με ρωτάει.
Περαστικός είμαι, του λέω, και θαυμάζω αυτό το ωραίο μέρος με τα νερά.
Α, να σου πω. Μη πολυχρονίσεις εδώ γιατί βγαίνουν οι Νεράιδες που πειράζουν τους διαβάτες και τους παίρνουν τα μυαλά ή την φωνή!
Πάνε δύο χρόνια που πέθανε ο καημένος ο Ντετσύπρης. Οι Νεράιδες τον μάγεψαν και τον πήραν στον χορό που έστησαν μέχρι το ξημέρωμα. Και μόλις άρχισε να γλυκοφέγγει το φως της ημέρας, την Αυγή, τον παράτησαν ξέψυχο εκεί πέρα… Από τα παλιά χρόνια αυτό το μέρος λέγεται Αυγές, μου συμπληρώνει…
Ενδιαφέρουσα ιστορία του λέω, αλλά εγώ δεν τις φοβάμαι. Αναρωτιέμαι όμως κυρ Γιάννη, πώς μπορεί ένας τόπος να πάρει το όνομά του από την Αυγή της ημέρας και του ήλιου…
Πώς δεν μπορεί, ακούγεται μια μπάσα φωνή ενός πεφωτισμένου που βγήκε από την Μονή της Αγ. Τριάδας και ήλθε προς εμάς.
Για εξήγησε μας κύριε Δαγκούση, εσύ που γράφεις τόσα βιβλία, προτρέπει ο κυρ Γιάννης.
Παίρνει το ύφος σοβαρού ερευνητή και λέει:
Αφού εδώ είναι οι Αυγές και μάλιστα σε πληθυντικό αριθμό, κάπου αντίστοιχα βρίσκεται η Δύση. Ιδού λοιπόν απέναντι μας είναι οι Δήλες!!!
Μου ανέβηκε το αίμα στο κεφάλι…
Μα κύριε φιλόσοφε, πρώτον η Αυγή είναι μόνο μία και δεύτερον οι Δήλες που αποτελούνται από την Δήλο, την Ρήνεια και μια ακόμη βραχονησίδα (γι’ αυτό περιεκτικά αναφέρονται στον πληθυντικό αριθμό ως Δήλες) ούτε στην Δύση βρίσκονται ούτε με τα δειλινά σχετίζονται, τα οποία γράφονται με ει…
Ε, και τί πειράζει; Εγώ λαογράφος είμαι και μου αρέσει να παραμυθιάζω τον λαό!!
Το γνωρίζω, του λέω, μόνο που οι γνήσιοι λαογράφοι όχι μόνο θα χλευάσουν αλλά και θα θυμώσουν μαζί σου…
Εσύ, πώς εξηγείς την ονομασία ; Με ρωτάει ο κυρ Γιάννης.
Οι Έλληνες όταν στην Αρχαιότητα δανείζονταν από γείτονες λαούς μια λέξη και την χρησιμοποιούσαν, στην γραφή της είχαν πρόβλημα. Γι’ αυτό και βλέπουμε την ονομασία της τοποθεσίας γραμμένη σε παλιά προικοσύμφωνα πότε Αβγές και πότε Αυγές. Αλλά εδώ ο πληθυντικός αριθμός δείχνει πλήθος από αυτό που δηλώνει η λέξη…
Έλα, μη μας παιδεύεις! Πες μας επιτέλους τί σημαίνει, με διακόπτει ο κυρ Γιάννης.
Άκουσε συμπατριώτη: Όταν η παιδεία συνδυάζεται με την παιδιά, τότε χωρίς να παιδεύεσαι μαθαίνεις γρήγορα και σου μένει για πάντα…
Εδώ λοιπόν υπήρχαν πεύκα. Οι Πέρσες τα λένε Αβίες κι εμείς στην καθημερινή γλώσσα Αβιές. Τα πεύκα κόπηκαν κάποτε αλλά η λέξη για τον τόπο έμεινε. Μα κι εγώ πρέπει πια να διορθώσω την άποψη που είχα πριν χρόνια διατυπώσει στο βιβλίο μου. Η περιοχή είχε πεύκα και όχι πατρογονικά κτήματα και κτίσματα από την λατινική λέξη “avo”, όπως γράφουν τα Λεξικά… Καληνύχτα σας και προσοχή μη σας αφήσουν άλαλους οι Νεράιδες της Γύρ’λας…
Κοιτάχτηκαν με σημασία και χάθηκαν στο σκοτάδι.